ParemioRomParemiologia romànica: refranys meteorològics i territori
A la Candeliero, [/] Lou soulèu es pèr valoun e pèr valiero
Arcancièl dins lo valat [/] de bòn temps te vai cercar
Arco-da-velha à tarde água no vale
Avril froid, mai chaud, donne du pain tout en bas
Brouillard dans la vallée [/] — bonhomme, va à ta journée; [/] Brouillard sur le mont [/] — bonhomme, reste à la maison
Cu l'ajer tira vers Bernina, l'aura ais bella in Engiadina, ma cur ch'el tira vers Samagnun, lura ant saira plova dal bun
Cuando el cerro de la Cruz se entoca, el valle de Corneja se moja
Cur cha la foura d'Uina ais s-chüra, schi vaine trid'ora
Cur cha la fuora [sic, por foura] da Cumar Barla vain s-chüra, vaine trid'ora
Cur cha la fuora [sic, por foura] da Scuol ais s-chüra, vaine trid
Cur cha la fuora [sic, por foura] da Susch ais s-chüra, vain trid
Cur cha'l nüvel va inaint [/] il paur po esser zuond cuntaint. [/] Va il pero inora [/] schi porta'l la stasera
Cur cha'l nüvel va vers la val[,] schi plova sainza fal; [/] cur cha'l nüvel va vers Arpiglia, schi mett'il chapè sün la claviglia
Cur cha'l nüvel va vers Tavè, schi metta'l chapè sül chè; [/] cur cha'l nüvel va a val, schi vaina plövgia sainza fal
Cur cha'l vent dà aint per val, schi plova sainza fal
Cur il neva sün las muntagnas, il fa fitg freid nellas valladas
De nèbla per lo sèrre [/] de pluèja vai quèrre [/] de nèbla per lo valat [/] de bòn temps vai cercar
Il vent sto ir fin las desch in ora, [/] da là davent sto'l ir inaint, i lura vegni bel taimp
La burasca ch'la ven da e' mer [/] e srenl'ha da purter; [/] mo s'la ven pu da la valona [/] la porta stason bona [/] e s'la ven pu da la bura [/] la porta de'fredd a la sicura
Le gnoule dévallon; van tsertsé la plodze